هوش مصنوعی؛ آیا میتواند جای خالی عواطف را پر کند؟
چتباتهای همدم هوش مصنوعی به نظر میرسد که به نوجوانان کمک میکنند، اما ممکن است به وابستگی عاطفی و مشکلات روانی منجر شوند. متخصصان نسبت به خطرات این فناوریها در تقویت احساس تنهایی و تضعیف مهارتهای اجتماعی هشدار میدهند.
با افزایش محدودیتها برای دسترسی نوجوانان به چتباتهای همدم، یک متخصص سلامت روان در استرالیا هشدار داده است که وابستگی نسل جدید به رباتهایی با عواطف شبیهسازیشده میتواند روابط انسانی را تضعیف کرده و احساس تنهایی و آسیبهای روانی را در بلندمدت افزایش دهد. این همدمها بهگونهای طراحی شدهاند که نقش یک دوست همیشگی را ایفا کنند و از طریق یادآوری جزئیات شخصی، گفتوگوهای طولانی و همراهی بیوقفه، نوعی رابطه عاطفی مستمر ایجاد کنند.
متخصصان معتقدند که این چتباتها بیشتر شبیه یک آزمایش اجتماعی بدون نظارت هستند. وجود چتباتی که همیشه در دسترس است و هیچگاه مخالفت نمیکند، میتواند وابستگی عاطفی ایجاد کند. کارشناسان تأکید میکنند که این چتباتها توانایی ارائه بازخوردهای عاطفی واقعی را ندارند و تنها میتوانند همدلی را تقلید کنند.
در آمریکا، یک خانواده پس از خودکشی پسر ۱۴ سالهشان که با یک چتبات گفتوگو میکرد، از یک شرکت ارائهدهنده همدم هوش مصنوعی شکایت کردهاند. استرالیا نیز اقدامات رسمی در این زمینه انجام داده و از پلتفرمهای همدم هوش مصنوعی خواسته است تا از کودکان در برابر محتوای مضر محافظت کنند.
پژوهشها نشان میدهند که نوجوانان معمولاً استفاده از این چتباتها را برای آرامش یا سرگرمی آغاز میکنند، اما به تدریج وابستهتر میشوند. کارشناسان معتقدند که محیط دیجیتال باید دارای استانداردهای ایمنی مشابه فضاهای فیزیکی باشد و نوجوانان باید بدانند که ارتباط با چتباتها تجربهای مصنوعی است و نمیتواند جایگزین روابط انسانی شود.