اسباببازیهای سنتی: هنر تعامل و حرکت در دستان کودکان!
هوشنگ شاهینزاده، پژوهشگر و احیاکننده اسباببازیهای قدیمی ایرانی، بیش از ۴۰۰ اسباببازی متعلق به دورههای صفوی، قاجار و پهلوی را بازسازی کرده است. این اسباببازیها قابلیت نمایش در یک موزه تخصصی را دارند. شاهینزاده تنها موزه اسباببازیهای دستساز ایرانی را راهاندازی کرده و به عنوان مربی مرد در مهدکودکها فعالیت میکند. او از شرایط نامناسب موزهاش ابراز نارضایتی کرده و آن را “موزه روی هوا” نامیده است.
وی در گفتوگوهایش اشاره کرده که کارش تنها جمعآوری نیست، بلکه شامل پژوهش و احیای اسباببازیها نیز میشود. او سالها در روستاها و شهرهای ایران به تحقیق پرداخته و از منابع مختلفی مانند فیلمها و کتابهای قدیمی استفاده کرده است. شاهینزاده معتقد است که اسباببازیهای دستساز قدیمی ایرانی از محصولات صنعتی امروزی ارزش بیشتری دارند و میتوانند مهارتهای مختلف کودک را تقویت کنند.
او به وضعیت نامناسب صنعت اسباببازی در ایران اشاره کرده و از وجود “مافیای اسباببازی” صحبت کرده که تأثیرات منفی بر تربیت کودکان دارد. شاهینزاده بر لزوم شناخت نیازهای کودکان و همکاری نهادهای مختلف برای بهبود وضعیت تأکید کرده است.
وی همچنین به مشکلات آموزشی در زمینه استفاده از بازی و اسباببازی اشاره کرده و گفت که معلمان آموزش کافی در این زمینه ندیدهاند. شاهینزاده تجربیات موفقی در اجرای بازیهای سنتی ایرانی در مدارس داشته و بر اهمیت بازی برای رشد روانی و اجتماعی کودکان تأکید کرده است. او بیش از ۲۰۰ تا ۳۰۰ بازی سنتی ایرانی را شناسایی و احیا کرده و بر ویژگیهای طبیعی و غیرجنسیتی اسباببازیهای خود تأکید دارد.