سقوط ماهوارههای استارلینک؛ آیا چرخه خورشیدی مقصر است؟
فعالیت شدید خورشیدی در چرخه جدید باعث خروج صدها ماهواره استارلینک از مدار و افزایش اصطکاک جو فوقانی شده است. این پدیده ناشی از انبساط لایههای فوقانی جو زمین در اثر جذب انرژی حرارتی بیشتر است که میزان اصطکاک وارد بر ماهوارههای مدار پایین را افزایش میدهد. وقتی این نیرو از حد مشخصی فراتر رود، ماهوارهها از مدار خارج شده و در جو فوقانی میسوزند.
خورشید در حال تجربه بیستوپنجمین چرخه خورشیدی خود است؛ چرخهای یازدهساله که طی آن قطبهای مغناطیسی این ستاره وارونه میشوند. در اوج این چرخه، موسوم به «حداکثر خورشیدی»، فورانهای خورشیدی لایههای بالایی جو را با حجم عظیمی از ذرات باردار اشباع کرده و باعث گرمشدن و انبساط جو میشوند. این وضعیت تأثیر قابلتوجهی بر ماهوارههای مدار پایین زمین دارد.
از سال ۲۰۱۹ تاکنون، اسپیسایکس حدود ۸۸۷۳ ماهواره استارلینک به فضا ارسال کرده که از این تعداد، ۷۶۶۹ ماهواره فعال هستند. حدود ۱۲۰۴ ماهواره از کار افتادهاند که بخش عمدهای از آنها به دلیل فعالیت خورشیدی از مدار خارج شدهاند. این حجم از تأثیر خورشیدی بر ماهوارههای مدار پایین زمین در دورههای تاریخی پیشین بیسابقه بوده است.
بخش بزرگی از ماهوارههای ازکارافتاده مطابق برنامه اسپیسایکس بهطور عمدی از مدار خارج شدهاند. این فرآیند بخشی از بهروزرسانی منظومه استارلینک و ارسال نسلهای جدیدتر ماهوارهها است. با این حال، فعالیت غیرقابلپیشبینی خورشید متغیری است که محاسبه دقیق آن دشوار است و امکان کنترل جو فوقانی زمین در زمان گرمشدن بیش از حد وجود ندارد.
اسپیسایکس ماهوارههای خود را طوری طراحی کرده که عمر عملیاتی آنها حدود پنج سال باشد و سازهها پیش از رسیدن به سطح زمین متلاشی شوند. اگرچه احتمال رسیدن قطعات کوچک به زمین وجود دارد، اغلب سازهها هیچگاه به لایههای پایینتر جو نمیرسند. این وضعیت بخشی از هزینه فعالیت فضایی محسوب میشود که شرکتها ناچار به پذیرش آن هستند.