واکنش غولهای فناوری به فعالیت فروشندههای جاسوس افزار
شرکت پاراگون سولوشنز، که نرمافزاری جاسوسی به نام گرافیت تولید میکند، در سپتامبر با دولت ترامپ قراردادی امضا کرده بود تا مأموران مهاجرت آمریکا به یکی از پیشرفتهترین ابزارهای هک جهان دسترسی پیدا کنند. همچنین، گروه اناساو، شرکتی که در سال ۲۰۲۱ توسط دولت بایدن به دلیل فعالیتهای مغایر با امنیت ملی و منافع سیاست خارجی آمریکا متهم شد، اخیراً اعلام کرد دیوید فریدمن – سفیر آمریکا در اسرائیل طی دوره اول ریاستجمهوری دونالد ترامپ – موافقت کرده است تا رئیس اجرایی شرکت هلدینگ مالک اناساو شود. این شرکت به تازگی توسط سرمایهگذاران جدیدی خریداری شده است.
هر دو شرکت اسرائیلی، نرمافزارهای جاسوسی پیشرفتهای میسازند که قادرند بدون اطلاع کاربر، هر تلفن همراهی را هک کنند. این ابزارها کنترل کامل دستگاه را به دست میگیرند و به جاسوس اجازه میدهند پیامکهای فرد را بخواند، به تماسهای تلفنی او گوش دهد، مکان دقیقش را ردیابی کند و حتی تلفن را به یک دستگاه شنود صوتی یا دوربین از راه دور تبدیل نماید.
شرکتهای سازنده از محصولات خود دفاع کردهاند و تأکید دارند که این نرمافزارها برای مقابله با جرایم سنگین و خنثیسازی حملات تروریستی احتمالی طراحی شدهاند. با این حال، این ابزارها توسط مشتریان دولتی برای اهداف سوءاستفادهآمیز به کار گرفته شدهاند؛ از جمله هک کردن افرادی که دولتها میخواهند مخفیانه تحت نظر داشته باشند، مانند روزنامهنگاران، رهبران تجاری و فعالان حقوق بشر.
شرکتهای فناوری اپل و واتساپ سالهاست که موضع قاطعی علیه گسترش جاسوسافزارها در سطح جهانی اتخاذ کردهاند. آنها در صورت شناسایی حملات هک احتمالی – از جمله مواردی در ایتالیا، اسپانیا، هند و دهها کشور دیگر – به کاربران خود هشدار میدهند. دادگاهی در آمریکا در ماه اکتبر، پس از شش سال دعوای حقوقی، از واتساپ حمایت کرد و هدفگیری مجدد کاربران این اپلیکیشن را برای شرکت اناساو ممنوع اعلام نمود.
با وجود این، هم اپل و هم متا – شرکت مالک واتساپ – روابط نزدیکی با دولت ترامپ دارند و این موضوع نگرانیهایی را برانگیخته است مبنی بر اینکه آیا هشدارهای امنیتی به کاربران آمریکایی در صورت وقوع چنین حملاتی جاسوسی ادامه خواهد یافت یا خیر. اپل در بیانیهای رسمی اعلام کرد: «هشدارها درباره تهدیدهای امنیتی، با هدف اطلاعرسانی و یاریرسانی به کاربرانی طراحی شدهاند که ممکن است به طور جداگانه توسط جاسوسافزارهای مزدور هدف قرار گیرند.»
سخنگوی واتساپ نیز تأکید کرد: «اولویت اصلی واتساپ، حفاظت از کاربران از طریق مختل کردن تلاشهای هک توسط جاسوسافزارهای مزدور، ایجاد لایههای جدید حفاظتی و هشدار دادن به افرادی است که دستگاهشان مورد تهدید قرار گرفته، صرفنظر از اینکه در کدام نقطه از جهان باشند.»
کارشناسان حقوقی اشاره میکنند که با توجه به قوانین آمریکا – که نظارت هدفمند بر شهروندان آمریکایی را ممنوع میکند – سؤالات پیچیدهای درباره امکان استفاده قانونی از این نرمافزارهای جاسوسی در داخل این کشور مطرح است.