“صادرات دانشبنیان؛ تقویت اعتبار ملی در جهان و نیاز به بازتعریف استانداردها و برند ملی”
دکتر سعید سرکار در مراسم اعطای جایزه صادرات نانو بر اهمیت صادرات محصولات دانشبنیان و تأثیر آن بر اعتبار جهانی فناوری ایران تأکید کرد. وی بیان داشت که این مراسم محلی برای گردهمایی صادرکنندگان دانشبنیان است و بهتر است بهجای مقدمهچینی، مستقیماً به موضوع اصلی پرداخته شود؛ زیرا تمامی اقدامات جانبی باید به تقویت برند ملی و توسعه بازارهای صادراتی منجر گردد.
سرکار با اشاره به اینکه کیفیت و برند دو رکن اساسی در موفقیت صادرات محصولات فناورانه هستند، گفت: “اگر محصولی از یک کشور در حال توسعه دارای کیفیتی مشابه محصولات آلمانی باشد، ورود آن به بازارهای جهانی نیازمند تمرکز ویژه بر برندینگ است.” وی افزود که نام و اعتبار برند ملی در بازارهای بینالمللی تعیینکننده است.
وی همچنین بر ضرورت دقت و حساسیت بیشتر در زمینه صادرات محصولات فناورانه تأکید کرد و عنوان کرد: “وسواس ما در صادرات محصولاتی که نام «ایران» روی آنها درج میشود باید بیشتر از حساسیت ما در زمینه واردات باشد، زیرا هر محصول دانشبنیان صادرشده نماینده سطح فناوری کشور در نگاه جهانی است.”
رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی با اشاره به تجربیات خود در سفر به کشورهای منطقه، گفت: “در سفر به ارمنستان متوجه شدم که اعتماد مردم به برند ملی اهمیت فوقالعادهای دارد.” وی ادامه داد که زمانی که کشوری میتواند محصولات پیچیدهای مانند داروهای پیشرفته یا تجهیزات فناورانه سطح بالا را تولید و صادر کند، نگاه جهانی به آن کشور تغییر میکند و این امر موجب اعتبارسازی ملی در سطح بینالمللی میشود.
سرکار اظهار داشت که صادرات محصولات دانشبنیان تنها به معنای کسب درآمد نیست، بلکه ابزاری مؤثر برای ارتقای جایگاه علمی و فناورانه ایران در جهان است. هر محصول صادرشده در واقع پیام توانمندی فناوران ایرانی به بازار جهانی را ارسال میکند.
وی در ادامه بر ضرورت فراهمسازی زیرساختهای نهادی برای توسعه صادرات محصولات دانشبنیان تأکید کرد و گفت: “اگر قصد داریم در بازارهای جهانی حضور مؤثر داشته باشیم، باید برندهای بزرگ و شناختهشدهای ایجاد کنیم.” سرکار از محدودیتهای موجود در قوانین و مقررات انتقاد کرد و افزود: “متأسفانه این قوانین اجازه رشد و شکلگیری برندهای بزرگ را نمیدهد.”
وی همچنین رعایت استانداردهای بینالمللی را یکی از مهمترین پیشنیازهای ورود به بازارهای جهانی دانست و بیان کرد: “اگر میخواهیم وارد بازارهای جهانی شویم، باید استانداردهای معتبر بینالمللی را رعایت کنیم.”
رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی با اشاره به نقش خدمات پس از فروش در صادرات، افزود: “کشورهای خریدار معمولاً تمایل دارند از شرکتهایی خرید کنند که سبد کاملی از محصولات دارند و قادر به ارائه خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی هستند.”
وی در ادامه بر لزوم ایجاد کنسرسیومهای صادراتی تأکید کرد و گفت: “شرکتها باید با یک برند واحد، سبد محصول مشترک و توان بازاریابی و خدمات پس از فروش منسجم وارد بازارهای بینالمللی شوند.”
سرکار همچنین به ظرفیت بالای ایرانیان مقیم خارج از کشور اشاره کرد و گفت: “بسیاری از ایرانیان مقیم خارج سالهاست که در کشورهای مقصد زندگی میکنند و میتوانند بهعنوان پل ارتباطی مؤثر برای صادرات محصولات ایرانی عمل کنند.”
وی ایجاد واحدهای تولید مشترک در کشورهای هدف را یکی از راهکارهای توسعه صادرات دانست و اظهار کرد: “ضروری است که در کشورهای مختلف، واحدهای تولیدی مشترک ایجاد کنیم تا محصولات ایرانی بتوانند با برند همان کشور به بازار وارد شوند.”
رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی در پایان گفت: “در آینده نزدیک، برنامهای جامع برای حمایت از صادرات دانشبنیان تدوین و ارائه خواهد شد.” هدف این برنامه تبدیل صادرات محصولات دانشبنیان به یکی از محورهای اصلی در کاهش وابستگی ارزی و افزایش درآمد ملی است.