یخچال هکتوریا با سرعتی غیرقابل تصور در حال فروپاشی است
هشدار قرمز در جنوبگان: یخچال هکتوریا با سرعتی بیسابقه فروپاشیده است. یخچال هکتوریا در شبهجزیرهی جنوبگان رکورد سریعترین عقبنشینی در تاریخ معاصر را به ثبت رسانده و این رویداد زنگ خطری برای آیندهی سطح آب دریاها به شمار میآید.
دانشمندان اعلام کردهاند که یخچال هکتوریا تنها در مدت ۱۵ ماه حدود ۲۵ کیلومتر کوتاهتر شده و با سرعتی تا ۱۰ برابر بیشتر از رکوردهای قبلی فروپاشیده است. این تغییرات میتواند پیامدهای جدی برای افزایش سطح آب دریاها در سرتاسر جهان به دنبال داشته باشد.
به گزارش مجازیت، پژوهشگران در تحلیلی جدید، فروپاشی بیسابقهی هکتوریا را به آسیبپذیری خاصی در ساختار یخچال نسبت دادهاند. بر اساس این بررسی، تنهی یخچال که در حال نازکشدن است، روی بستری تخت در کف دریا به نام یخدشت عقبنشینی کرده و این فرآیند موجب افزایش سریع تولید کوههای یخ شده است.
پژوهشگران هشدار میدهند که مکانیسم خاص فروپاشی هکتوریا میتواند تهدیدی جدی برای سایر یخچالهای جنوبگان باشد. نیومی اوچوات، سرپرست پژوهش از دانشگاه کلرادو بولدر، اظهار داشت: «سؤال این است که آیا هکتوریا نمونهای استثنایی بود که در اثر طوفانی از رویدادهای نادر فروپاشید، یا اینکه این یک الگو برای فاجعه در دیگر نقاط است؟»
مشکلات یخچال هکتوریا از اوایل سال ۲۰۲۲ آغاز شد، زمانی که تودهای عظیم از دریایخ از بخش جلویی آن جدا و زبانهی یخی شناور متلاشی شد. حذف این سپر یخی که نقش تثبیتکننده داشت، فشارهای جدیدی به یخچال وارد کرد و سرعت حرکت و نازکشدن آن را به شدت افزایش داد.
تحول چشمگیر زمانی رخ داد که تنهی اصلی یخچال که قبلاً روی سنگ بستر تخت قرار داشت، آنقدر نازک شد که تقریباً به حالت شناور درآمد. پژوهشگران میگویند این بخش بهطور ناگهانی شناور شده و نیروهای شناوری تکههای غولپیکر یخ را از آن جدا کردند. شکستها آنقدر شدید بود که «زلزلههای یخچالی» ایجاد کرد که توسط حسگرهای لرزهای ثبت شد. تنها در ماههای نوامبر و دسامبر ۲۰۲۲، یخچال هکتوریا ۸ کیلومتر از طول خود را از دست داد.
تد اسکامبوس، یکی دیگر از اعضای تیم پژوهش، این فروپاشی سریع را «شوکهآور» توصیف کرده و هشدار داده است که این رویداد ممکن است درک ما از وضعیت سایر یخچالهای مهم قاره را تغییر دهد.
با این حال، این تحلیل با واکنشهای متفاوتی مواجه شده است. برخی از یخشناسان در مورد علت اصلی فروپاشی تردید دارند. فریزر کریستی از شرکت ایرباس دیفنس اند اسپیس میگوید به دلیل فقدان دادههای دقیق ماهوارهای، «اختلاف نظر چشمگیری» دربارهی اینکه آیا یخچال هکتوریا واقعاً روی سنگ بستر قرار داشته یا از ابتدا شناور بوده، وجود دارد. آنا هاگ از دانشگاه لیدز نیز با این تحلیل مخالف است و اشاره میکند که اندازهگیریهای تیم او نشان میدهد که بخش مورد بحث همواره «کاملاً شناور» بوده است. به گفتهی او، اگر یخ از ابتدا شناور بوده باشد، این رویداد صرفاً یک «تولید کوه یخ از قفسه یخی» است که نه یک سازوکار جدید و نگرانکننده، بلکه پدیدهای بسیار معمولتر به شمار میرود.