رویای «یاد بگیر کدنویسی کن تا آیندهات تضمین شود» اکنون به کابوسی تمامعیار تبدیل شده است. بر اساس گزارش جدید مؤسسه Challenger, Gray & Christmas، صنعت فناوری ایالات متحده در ماه اکتبر امسال بیشترین موج اخراج را در میان تمامی بخشهای اقتصادی تجربه کرده است؛ بهطوریکه بیش از ۳۳ هزار نفر تنها در یک ماه بیکار شدهاند، رقمی که از زمان بحران سال ۲۰۰۳ بیسابقه بوده است.
برای سالها، جوانان آمریکایی به امید دستیابی به شغلی مطمئن و آیندهدار تشویق میشدند که «کدنویسی یاد بگیرند». اما در سال ۲۰۲۵، این وعده به نقطه شکست رسیده است. افزایش بیرویه دانشآموختگان رشتههای کامپیوتر و کاهش تقاضا برای نیروهای فنی، بازار کار فناوری را به بنبست کشانده است. طبق گزارش تازه مؤسسه تحلیلگر Challenger, Gray & Christmas، که روند اخراجها در صنایع مختلف آمریکا را بررسی میکند، صنعت فناوری در ماه اکتبر با ۳۳٬۲۸۱ مورد اخراج رکورددار شده است، در حالی که تنها یک ماه پیش این رقم حدود ۵٬۶۰۰ نفر بود.
از ابتدای سال تاکنون، شرکتهای فناوری در مجموع بیش از ۱۴۱ هزار شغل را حذف کردهاند، رقمی که نسبت به دوره مشابه در سال ۲۰۲۴ افزایش چشمگیری نشان میدهد. در این گزارش آمده است که انتظار نمیرود بازار کار تا پایان سال شاهد رونق فصلی یا بازگشت سریع فرصتهای شغلی باشد. نرخ بالای اخراجها یادآور دوران پاندمی کرونا است؛ با این تفاوت که حتی بحران مالی جهانی سال ۲۰۰۸ نیز چنین ابعاد شدیدی نداشت.
در حالی که بسیاری از کارشناسان، هوش مصنوعی را عامل اصلی وضعیت کنونی میدانند، این مؤسسه عوامل دیگری را نیز دخیل میداند که شامل اصلاح بیشازحد نیروهای استخدامشده در دوران کرونا، کاهش هزینههای مصرفی و شرکتی، و افزایش هزینههای عملیاتی است که شرکتها را به سمت سیاستهای انقباضی و توقف استخدام سوق داده است.
بر اساس این گزارش، اکنون افرادی که شغل خود را از دست دادهاند، برای پیدا کردن موقعیت جدید با دشواری بیشتری روبهرو هستند و این نشانهای نگرانکننده از تضعیف بیشتر بازار کار ایالات متحده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که شرکتهای فناوری خود از اولین پذیرندگان گسترده سیستمهای هوش مصنوعی هستند. هفته گذشته، آمازون بیش از ۱۴ هزار کارمند از دفاتر مرکزی خود را اخراج کرد و منابع داخلی از برنامهریزی برای اخراجهای بیشتر خبر دادهاند. پیشتر نیز مایکروسافت با حذف ۹ هزار شغل خبرساز شد. در اقدامی عجیب، مدیرعامل مایکروسافت از کارمندان تازهاخراجشده خواسته بود از چتباتهای هوش مصنوعی برای «کاهش فشار روحی و ذهنی ناشی از بیکاری» کمک بگیرند.
در این میان، تردیدهای فزایندهای درباره توان واقعی هوش مصنوعی برای جایگزینی نیروی انسانی وجود دارد. اگرچه برخی شرکتها مانند آمازون در دوران پساکرونا بیشازاندازه نیرو جذب کرده بودند، اما بسیاری از پروژههای مبتنی بر هوش مصنوعی هنوز در افزایش درآمد یا کارایی واقعی شکست خوردهاند؛ این همان موضوعی است که دلیل اصلی اجرای این اخراجها معرفی میشود.
در نهایت، پرسش بزرگ این است که این موج اخراجها تا کجا ادامه خواهد یافت؛ اما پاسخ آن فعلاً تنها در دستان مدیران غولهای فناوری است.
