گوگل بهزودی پروژهای به نام سانکچر را آغاز خواهد کرد که به منظور گسترش مرزهای یادگیری ماشینی، تراشههای هوش مصنوعی را به مدار زمین ارسال میکند. این پروژه بهدنبال ایجاد یک فصل جدید در پژوهشهای فضایی و یادگیری ماشین است و هدف آن ایجاد امکان محاسبات هوش مصنوعی در فضا بهصورت مقیاسپذیر است.
در پروژه سانکچر، تراشههای اختصاصی گوگل به نام Tensor Processing Unit (TPU) در شبکهای از ماهوارههای متصل قرار خواهند گرفت تا از انرژی خورشید در مدار زمین برای پردازش مدلهای یادگیری ماشینی بهرهبرداری کنند. گوگل اعلام کرده است که قرار گرفتن در مدار همزمان با طلوع و غروب خورشید موجب افزایش کارایی پنلهای خورشیدی تا هشت برابر نسبت به سطح زمین میشود و نیاز به باتری و منابع انرژی پشتیبان کاهش مییابد.
بهگفته گوگل، فضا میتواند در آینده به بهترین مکان برای گسترش توان پردازشی هوش مصنوعی تبدیل شود. ماهوارههای سانکچر از طریق اتصالات نوری بینماهوارهای به یکدیگر متصل خواهند شد و دادهها را با پهنای باند بسیار بالا و تأخیر کم میان چندین شتابدهنده سختافزاری توزیع میکنند، بهگونهای که مشابه عملکرد دیتاسنترهای بزرگ بر روی زمین باشد. برای دستیابی به این عملکرد، پهنای باند بین ماهوارهها باید به دهها ترابیت در ثانیه برسد و این ماهوارهها باید در فاصله چند کیلومتری یا حتی چندصد متری از یکدیگر پرواز کنند.
مهندسان گوگل اعلام کردهاند که فاصله کم میان ماهوارهها نیاز به مانورهای جزئی برای حفظ موقعیت مداری را دارد و این امکان را فراهم میکند که آرایش پایدار ماهوارهها ایجاد شود. این شرکت همچنین آزمایشهایی بر روی مقاومت تابشی تراشههای TPU نسل Trillium و v6e انجام داده که نتایج امیدوارکنندهای به همراه داشته است. بر اساس گزارش گوگل، تنها بخش حساس تراشهها، سیستم حافظه HBM بوده که پس از دریافت دوزی سه برابر بیشتر از حد انتظار طی پنجسال مأموریت، علائم ناپایداری جزئی نشان داده است. در هیچ یک از آزمایشها خرابی سختافزاری مشاهده نشده و این موضوع نشاندهنده مقاومت شگفتانگیز تراشههای Trillium برای استفاده در فضا است.
چشمانداز اقتصادی پروژه سانکچر نیز امیدوارکننده بهنظر میرسد. گوگل پیشبینی کرده است که تا اواسط دهه ۲۰۳۰، هزینه پرتاب به زیر ۲۰۰ دلار برای هر کیلوگرم برسد؛ در این صورت، ایجاد و بهرهبرداری از دیتاسنترهای فضایی میتواند از نظر هزینه با دیتاسنترهای زمینی برابری کند. این شرکت تأکید کرده است که هیچ مانع فیزیکی یا اقتصادی غیرقابلعبوری برای تحقق ایده محاسبات یادگیری ماشینی در فضا وجود ندارد.
با این حال، پروژه سانکچر با چالشهایی نیز مواجه است. گوگل باید بر موانعی چون مدیریت حرارتی در فضا، ارتباطات پهنباند زمینی و اطمینان از پایداری سیستمها در مدار غلبه کند. به عنوان اولین گام، این شرکت با شرکت Planet همکاری خواهد کرد تا تا اوایل سال ۲۰۲۷ دو ماهواره آزمایشی را به فضا ارسال کند. این ماهوارهها قرار است عملکرد مدلهای یادگیری ماشینی و تراشههای TPU را در محیط فضایی ارزیابی کرده و قابلیت اتصال نوری میان ماهوارهها برای انجام وظایف محاسباتی توزیعشده را بررسی کنند.
اگر آزمایشها با موفقیت همراه باشد، پروژه سانکچر میتواند جهتگیری آینده هوش مصنوعی را از زمین به مدارهای خورشیدی تغییر دهد؛ جایی که خورشید نهتنها منبع انرژی، بلکه سوختی برای محاسبات بیپایان خواهد بود.
